منطق درس چهارم اقسام ذاتی و عرضی كليات پنجگانه

حجم فایل : 467.0 KB
نوع فایل : پاور پوینت
تعداد اسلاید ها : 16
بنام خدا منطق
درس چهارم : اقسام ذاتی و عرضی (كليات پنجگانه)
اقسام ذاتی و عرضی
(کلیات پنجگانه)

کلیات
پنجگانه کلیات درونی
یا ذاتی کلیات بیرونی
یا عرضی الف) جنس: مشترک بین چند ذات
ب) فصل : اختصاصی یک ذات
ج) نوع : جنس + فصل
عرض خاص = این عرض مخصوص یک نوع خاص، یا لازمه ی یک نوع خاص است.
عرض عام = این عرض بین چند نوع مشترک است. سلسه مراتب اجناس جوهر= جنس اجناس= جنس عالی=چیز

جسم

جسم نامی

حیوان

انسان

اجناس بعید
جنس قریب نوع اقسام ذاتی ویژگی های ذاتی در یک مفهوم قابل تقسیم بندی است.

1- بعضی ویژگی های ذاتی تمام هویت مفهوم را شامل می شود مانند انسان بودن که ذاتی انسان است و همه وجود او را شامل می شود یعنی نوع انسانی را مشخص می کند.

2- برخی ویژگی های ذاتی، جزیی از ذات و مفهوم هستند و مشترک بین چند مفهوم هستند مانند حیوانیت برای انسان است که جزیی از وجود انسان است و مشترک بین انسان و دیگر حیوانات است. در حقیقت این ویژگی ها جنس یک موجود را مشخص می کنند.

3- برخی ویژگی های ذاتی، اختصاص به یک مفهوم دارند مانند ناطق بودن برای انسان که ذاتی انسان است و در عین حال مخصوص انسان است و او را از بقیه حیوانات جدا می کند، معیار جدا کننده انسان از بقیه موجودات است به این نوع ویژگی های ذاتی فصل گویند.
ویژگیهای ذاتی

1- نوع: اگر جنس با فصل کنار هم جمع شوند مفهومی را می سازند که مصداق خارجی دارد که به آن نوع گویند مانند این که اگر حیوان با ناطق کنار هم جمع شوند انسان را می سازند که مصداق خارجی دارد.

2- جنس: مفهوم ذاتی که اختصاص به یک ماهیت ندارد و مشترک بین چند ذات و مفهوم است.

3- فصل: مفهوم ذاتی که اختصاص به یک ذات و ماهیت دارد. و آن را از ذات های دیگر جدا می کند(فصل یعنی صفت ذاتی جدا کننده و متمایز کننده یک ذات از ذات های دیگر)
ویژگیهای عرضی
1- عرض عام← آن کلی عرضی که بر ذات های مختلف عارض می شود عرض عام است مانند سیاهی ، سفیدی و متحرک بودن که بر ذات های مختلف عارض می شوند.
2- عرض خاص←آن کلی عرضی که مخصوص یک نوع خاص است مانند مهندس و دانشمند بودن که عرض خاص انسان است و متحرک بودن عرض خاص حیوان و یا رنگ که عرض خاص جسم است.

سلسله مراتب اجناس بحث تکمیلی درباره ی مفاهیم درونی(ذاتیات) (سلسله مراتب اجناس)
1-جنس قریب: نزدیکترین جنس به یک نوع را جنس قریب می گویند.  یا به اولین جنس در سلسله ی اجناس جنس قریب می گویند. مثلا حیوان جنس قریب برای انسان ، آهو ، شتر ،لاک پشت و .. است. شکل جنس قریب برای مثلث است.
2-جنس بعید: به جنسی که با نوع فاصله داشته باشند جنس بعید می گویند. به عبارت دیگر جنسی که با نوع فاصله داشته باشد. مثلا جسم نامی ، جسم و ج...